गेल्या (Grape)आठवड्यातील वातावरणाचा विचार केला असता काही ठिकाणी पाऊस जास्त झाला, तर काही ठिकाणी नुसतेच ढगाळ वातावरण (Cloudy Weather) दिसूनयेत आहे आले. कोणत्याही परिस्थितीमध्ये या वेळी(Grape) बागेतील तापमानात घट झाली, आर्द्रताही वाढली आहे. परिणामी, बागेतील वेगवेगळ्या अवस्थेतील द्राक्ष वेलीमध्ये काही विपरीत, तर काही चांगले परिणाम होताना दिसून आढळून येतात.
कलम यशस्वी होण्यासाठी
सध्या कलम करण्याचा हा योग्य कालावधी असून, बागेत आवश्यक त्या द्राक्ष(Grape) जातीची निवड करून कलम करून घेतले पाहिजे. कलम यशस्वी होण्यासाठी बागेतील तापमान (३० ते ३५ अंश सेल्सिअस) आर्द्रता (८० ते ९० टक्के) असावे आणि योग्य प्रकारच्या खुंटकाडी व सायन काडीची निवड केली पाहिजे.
कलमाच्या यशस्वितेसाठी बागेतील वातावरण, खुंटकाडी व सायन काडी या सोबतच कलम करणाऱ्या व्यक्तीची कुशलताही तितकीच महत्त्वाची असते आणि कलम करताना वापरलेले प्लॅस्टिक हे कलमजोडाभोवती व्यवस्थितरीत्या बांधले जावे. अशा काडीमध्ये लवकर कॅलस तयार होऊ शकत आहे. अन्यथा, त्यात हवा शिरल्यास पाचर कलम सुकून जाईल किंवा पावसाचे पाणी आत गेल्यास कलमजोड कुजण्याची जास्त भीती असते.
काही ठिकाणी बऱ्याच दिवसापासून पाऊस झाला नसल्याचीही स्थिती असेल, अशा ठिकाणी बागेत आर्द्रता कमी असेल किंवा खुंटकाडी रसरशीत नसेल तेव्हा बागेत कलम करण्याच्या तीन ते चार दिवसआधी पाणी दिले जावे. बोद पूर्णपणे भिजवून घ्यावा त्यामुळे काडी रसरशीत होण्यास मदत होईल आणि कलम यशस्वी होईल.
खुंटकाडी निवड
– जमिनीपासून एक ते सव्वा फूट अंतरापर्यंत काडी सरळ, सशक्त आणि रोगमुक्त घेतली पाहिजे.
– ती रसरशीत असावी आणि कलम करण्यासाठी निवडलेली काडी कोवळी ते अर्ध परिपक्व असावी. अशा प्रकारच्या काडीमध्ये रस निर्मिती चांगली होत असते.
– काडीची वाढ जोमदार असावी आणि पेऱ्यातील अंतर वाढलेले असल्यास जोम चांगला आहे, असे म्हणता येत असते.
सायन काडी निवड
-कलम(Grape) करण्यासाठी निवडलेली सायन काडी ही पूर्ण परिपक्व असायला हवी.
– परिपक्व काडीमध्ये पीथ पूर्णपणे तयार झालेला असावा आणि अशा काडीमध्ये अन्नद्रव्याचा साठा पुरेसा असून, हे कलम यशस्वी होण्यास मदत होईल.
– निवडलेली सायन काडी ही रोगमुक्त आणि जास्त उत्पादन देणाऱ्या वेलीची असायला हवी.
-सायन काडी निवडतेवेळी पानगळीसाठी रसायने वापरलेल्या बागेतून सायन काडी निवडणे टाळावे आणि जर अगदीच आवश्यक असल्यास रसायनांची फवारणी केल्यानंतर पहिल्या तीन दिवसांच्या आतच काडी घेतल्यास फारसे नुकसान होणार नाही. रसायनांच्या वापरामुळे पानगळ होऊन आधीच डोळे कापसलेले असल्यास कलम केल्यानंतर लगेच डोळे फुटून फुटीच्या सुकण्याची समस्या उभी राहू शकत आहे.
– निवडलेली काडी रोगमुक्त राहण्यासाठी कार्बेन्डाझिम ३ ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या द्रावणात दोन ते तीन तास भिजवून ठेवण्यात यावी.
हे हि वाचा : द्राक्षामध्ये आणा एकसारखा रंग आणि साखरेचे योग्य प्रमाण
२) नुकतीच फळछाटणी झालेली बाग
गेल्या(Grape) आठवड्यात फळछाटणी झालेल्या बागेत(Grape) सध्या पोंगा ते घड बाहेर पडण्याची अवस्था दिसून येत असते येईल. या काळात जर पाऊस झालेला असल्यास वेलीमध्ये जिबरेलिन्सचे प्रमाण जास्त वाढते आणि सायटोकायनीनची पातळी कमी होत आहे. आणि अशा वेळी वेलीचा जोम जास्त वाढत असतो. आणि पोंगा अवस्थेत बागेत जरी जोम दिसत नसला तरीही वाढ जास्त होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
असे झाल्यास काडीतील घड एकतर जिरण्याची किंवा गोळीघडात रूपांतर होण्याची समस्या उद्भवेल आणि ही परिस्थिती (Grape)टाळण्यासाठी वेलीमध्ये प्रतिकारशक्ती वाढवणे गरजेचे असेल. यासाठी ०-०-५५ अर्धा ते एक ग्रॅम किंवा ०-५२-३४ अर्धा ते एक ग्रॅम किंवा ०-९-४७ पाऊण ते(Grape) एक ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या प्रमाणे पोटॅशच्या दोन ते तीन फवारण्या करता येतील. तसेच ०-०-५५ अडीच ते तीन किलो प्रति एकर या प्रमाणे ठिबकद्वारे देऊन जमिनीतून सुद्धा पालाशची पूर्तता करता येणार आहे. या सोबत सायटोकायनीनयुक्त संजीवकांचा वापर (उदा. ६ बीए १० पीपीएम या प्रमाणे) फवारणीद्वारे करता येईल.
या वातावरणात घड कुजण्याची समस्या जास्त प्रमाणात दिसून येत असते. फळछाटणीनंतर फेलफूट काढण्याची अवस्था साधारणतः १५ ते १७ दिवसांच्या कालावधीत दिसून येईल. या वेळी घडही व्यवस्थित दिसतील आणि तेव्हा निघालेल्या घडांचा विचार करून आवश्यक तितके घड राखून (Grape)अनावश्यक फुटी किंवा द्राक्ष घड नसलेल्या फुटी त्वरित काढून टाकण्यात येत असतात. त्यामुळे कॅनॉपीमध्ये हवा खेळती राहील व आर्द्रता कमी होऊन कुजीची समस्या शकतो राहणार नाही. या वेळी बागेमध्ये पालाश, झिंक आणि बोरॉन यांचा वापर तितकाच महत्त्वाचा आहे.