Electric tractor: भारतात वेगाने विद्युतीकरण होत आहे आणि विद्युतीकरणाची ही शर्यत रस्त्यापासून शेतापर्यंत पोहोचली आहे आणि त्या रस्त्यांवर इलेक्ट्रिक वाहनांची संख्या वाढत असतानाच शेतात वापरण्यात येणारी वाहने आणि उपकरणेही मोठ्या प्रमाणात विद्युतीकरण होत आहेत.
दिल्लीच्या रस्त्यावर धावणाऱ्या इलेक्ट्रिक रिक्षांपासून प्रेरणा घेत गुजरातच्या शेतकरी बांधवांनी असाच एक इलेक्ट्रिक ट्रॅक्टर बनवला आहे आणि या इलेक्ट्रिक ट्रॅक्टरला मारुत ई-ट्रॅक्ट 3.0 असे नाव देण्यात आले आहे. गुजरातमधील अहमदाबादस्थित या कंपनीचे हे पहिले इलेक्ट्रिक वाहन आहे, ज्याला तयार होण्यासाठी जवळपास 4 वर्षे लागली आहे. निकुंज किशोर कोरात, संचालक, मारुत ई-ऍग्रोटेक यांनी या ट्रॅक्टरशी संबंधित माहिती शेअर केली आहे.Electric tractor
ही कल्पना कुठून आली? :
निकुंज सांगतात की, सुमारे 5 वर्षांपूर्वी जेव्हा त्यांनी दिल्लीच्या रस्त्यावर इलेक्ट्रिक रिक्षा धावताना पाहिल्या तेव्हा त्यांना कृषी क्षेत्रात वापरल्या जाणाऱ्या उपकरणांमध्ये इलेक्ट्रिक मोटर्स आणि बॅटरी वापरण्याची कल्पना सुचली आहे. या दृष्टीकोनातून पुढे सरकले आणि 2018 पासून इलेक्ट्रिक ट्रॅक्टरचे उत्पादन सुरू केले आहे आणि यादरम्यान त्यांनी चार प्रोटोटाईप तयार केले, सुरुवातीला 1 किलोवॅट क्षमतेचा बॅटरी पॅक त्यांच्या ट्रॅक्टरमध्ये वापरला आणि अनेक आव्हानांनंतर अखेर त्यांना यश मिळाले आणि त्यांनी हे अंतिम उत्पादन गाठले होत. आणि तो निकुंज हा शेतकरी कुटुंबातून आला असून तो इलेक्ट्रॉनिक्स इंजिनीअरिंगमध्ये पदवीधर आहे.
इलेक्ट्रिक ट्रॅक्टर विकसित करणे हे एक मोठे आव्हान होते, विशेषत: जेव्हा त्याला सध्याच्या डिझेल ट्रॅक्टरशी स्पर्धा करावी लागली आहे. जवळपास 98 टक्के स्थानिक घटकांपासून बनवलेल्या या ट्रॅक्टरमध्ये फक्त कंट्रोलर अमेरिकन कंपनीचा आहे, असे निकुंज यांनी सांगितले जात आहे. याशिवाय इतर सर्व भाग मेड-इन-इंडिया आहेत आणि साहजिकच, परवडणारे उत्पादन तयार करणे हा त्यामागील त्यांचा उद्देश आहे.
इलेक्ट्रिक ट्रॅक्टरची शक्ती आणि कार्यक्षमता : मारुत ई-ट्रॅक्ट रीजनरेटिव्ह ब्रेकिंग सिस्टमसह 11kWh बॅटरी पॅक वापरते, त्याची इलेक्ट्रिक मोटर 3KW क्षमतेचे पॉवर आउटपुट देत आहे. या स्टार्टअपचा दावा आहे की त्याची बॅटरी घरगुती 15 अँपिअर सॉकेटशी कनेक्ट करून फक्त 4 तासांत पूर्णपणे चार्ज केली जाऊ शकते आणि निकुंज सांगतात की एकदा पूर्ण चार्ज झाल्यावर हा ट्रॅक्टर 6 ते 8 तास ड्युटी देत असतो.Electric tractor
डिझेल ट्रॅक्टरच्या तुलनेत मोठी बचत :
भारत सरकारच्या पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाच्या अधिकृत वेबसाईटवर पोस्ट केलेल्या दस्तऐवजानुसार, एक नियमित डिझेल ट्रॅक्टर प्रति तास 1.5 ते 2 लिटर इंधन वापरत असतो. जरी हा आकडा मोठ्या आणि जड ट्रॅक्टरसाठी आहे आणि दुसरीकडे, 15Hp ते 22Hp चा मिनी ट्रॅक्टर साधारणपणे दर तासाला सरासरी 1 लिटर डिझेल वापरत असतो.
निकुंज सांगतात की, त्याच्या इलेक्ट्रिक ट्रॅक्टरची बॅटरी चार्ज करण्यासाठी एकूण 10 युनिट वीज वापरली जाते आणि सरासरी, कोणत्याही भागात, प्रति युनिट विजेचा दर जरी 8 रुपये ठेवला तरी त्याला सुमारे 80 रुपये लागत असतात. बॅटरी पूर्णपणे चार्ज करण्यासाठी खर्च येईल पूर्ण चार्ज केल्यानंतर, हा ट्रॅक्टर 80 रुपये खर्चून 6 तास ड्युटी करेल आणि दुसरीकडे, डिझेलची किंमत 88 ते 100 रुपये प्रति लिटर आहे (स्थानानुसार बदलते) आणि सुमारे 6 तास काम करण्यासाठी ट्रॅक्टरला सुमारे 6 लिटर इंधन लागेल, ज्यासाठी तुम्हाला सुमारे 500 ते 550 रुपये लागत आहे.
लोडिंग क्षमता :
आता सर्वात मोठा प्रश्न येतो, हे इलेक्ट्रिक मॉडेल नेहमीच्या ट्रॅक्टरप्रमाणे काम करते का? या संदर्भात निकुंज सांगतात की, हा ट्रॅक्टर तयार करण्याच्या उद्देशाने मिनी ट्रॅक्टरद्वारे सर्व प्रकारची कामे करण्यास सक्षम आहे आणि मारुत ई-ट्रॅक्टमध्ये तुम्ही शेतीची अवजारे तसेच ट्रॉली जोडू शकता आणि त्याची भार वाहून नेण्याची क्षमता सुमारे 1.5 टन आहे.Electric tractor
बॅटरी वॉरंटी आणि किंमत :
हा इलेक्ट्रिक ट्रॅक्टर अद्याप सुरुवातीच्या टप्प्यात आहे, तो अद्याप विक्रीसाठी उपलब्ध नाही, परंतु किंमतीबद्दल निकुंज सांगतात की, त्याची किंमत सुमारे 5.5 लाख रुपयांपासून सुरू होईल आणि याशिवाय इलेक्ट्रिक वाहने आणि कृषी वाहनांवर सरकारने दिलेल्या सवलतींचा समावेश केल्यास त्याची किंमत आणखी कमी होऊ शकते. तसेच त्याचबरोबर या ट्रॅक्टरच्या बॅटरीवर 3 वर्षे किंवा 3 हजार तासांची वॉरंटी दिली जात आहे आणि इलेक्ट्रिक मोटरसाठी 2 हजार तासांची वॉरंटी दिली जात आहे.
सौर पॅनेल देखील वापरले जातील :
तसेच तुम्ही या इलेक्ट्रिक ट्रॅक्टरची बॅटरी सौर पॅनेलला जोडूनही चार्ज करू शकत आहे. निकुंज सांगतात, “शेतकऱ्याकडे पुरेशी जागा असल्याने, तो त्याच्या शेतातील पार्किंग स्ट्रक्चरवर किंवा जिथे ट्रॅक्टर उभा करतो तिथे सोलर पॅनेल लावू शकतो, जेणेकरून या ट्रॅक्टरची बॅटरी रिचार्ज करता येईल आणि “त्याचा सर्वात मोठा फायदा. यामुळे शेतकऱ्यांवर वीजबिलाचा बोजा पडणार नाही. कंपनी सध्या मोठ्या गुंतवणुकीच्या शोधात आहे आणि आगामी ऑटो एक्स्पोमध्येही आपले इलेक्ट्रिक ट्रॅक्टर प्रदर्शित करण्याची योजना आखत आहे.Electric tractor
1 thought on “Electric tractor: इलेक्ट्रिक ट्रॅक्टर पहा काय आहेत फायदे 80 रुपये खर्चून 6 तास चालेल”