तमिळनाडू आणि आंध्र प्रदेश ही राज्ये नारळ लागवड आणि उत्पादनात अग्रेसर दिसत आहेत. महाराष्ट्रात पालघर, ठाणे आणि रायगड या जिल्ह्यांतून शहाळे म्हणून नारळ मुंबई बाजारपेठेत येत असते परंतु नारळाला चांगला भाव मिळण्यासाठी त्याचे विविध पदार्थ करून त्यांचा त्यापार करण्याची गरज आहे. कारण नारळाच्या विविध पदार्थांना देशात तसेच परदेशांत मोठी मागणी असते. जागतिक बाजारपेठेत नारळ पदार्थांना मोठी मागणी आहे आणि त्यामध्ये खालील पदार्थांचा समावेश होतो.
शहाळ्याचे पाणीउष्ण कटिबंधातील लोकांना उकाड्यापासून संरक्षण मिळण्यासाठी निसर्गाने शहाळे पाण्याची निर्मिती केली जात आहे. शहाळ्याच्या १oo, ग्रॅम पाण्यामध्ये १७.४ कॅलोरीक मूल्य आहे आणि नारळ विकास मंडळ, कोची पाऊच/ अॅल्युमिनियम कॅन बंद करण्याचे तंत्रज्ञान विकसित केले असून ते नेहमीच्या वातावरणात ६ महिन्यांपेक्षा जास्त, तर शीत वातावरणात १२ महिन्यांपर्यंत टिकवून ठेवत असतात.
हे हि वाचा : नारळ बागेचे व्यवस्थापन
नीरा
नारळाच्या अपक्र पोयीपासून मद्यांकमुक्त आणि पोषक पेय नीरा हे पेय काढले जात आते. नीरा हे स्वादिष्ट आरोग्यदायी लोकप्रिय पेय आहे आणि नीरा हे पेय पचनासाठी सुलभ, मूत्रविकार आणि काविळीसारखा आजार रोखण्यासाठी चांगले असते. नीरा हे अन्नद्रव्यसमृद्ध पेय असून, त्याचा ग्लायमेसिक इंडेक्स (जीआय ३५) ह्या कमी असल्याने ते मधुमेहाच्या रोग्यांना उपयुक्त ठरत आहे. कारण त्यातील साखर अतिशय कमी प्रमाणात रक्तामध्ये शोषली जात आहे. मोठ्या प्रमाणात खनिजे, १७ अॅमिनी अॅसिड्स, व्हिटॅमीन सी, ब्रॉड स्प्रेक्टस, बी व्हिटॅमीन असून त्याचा सामू जवळजवळ उदासीन आहे आणि प्रक्रिया केलेली नीरा कॅनमध्ये साठविल्यास दोन महिने नेहमीच्या वातावरणात टिकून राहते.
नारळ गूळन आंबविलेल्या नीरेपासून हा गूळ तयार केला जात असतो. हा गूळ वेगवेगळ्या पदार्थाची गोडी वाढविण्यासाठी वापरला जातो आणि त्याप्रमाणे उसापासून तयार केलेल्या गुळापेक्षा याची प्रत उत्तम आहे.
नारळ साखर
नीरा सिरप किंवा गूळ यांच्यावर प्रक्रिया करून कणीदार साखर तयार केली जात असते. गुळापासून तयार केलेल्या साखरेला मोठ्या प्रमाणात जागतिक बाजारात स्वीकारण्यात येत आहे. या साखरेचा ग्लायसेमिक इंडेक्स हा कमी असून, त्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात अन्नद्रव्ये असल्याने त्याचप्रमाणे त्याचा वापरही आरोग्यासाठी असल्यामुळे त्याची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे. इंडोनेशियामध्ये सह्या लाख मेट्रिक टन नारळ साखर दरवर्षी तयार केली जात आहे.
गोटा खोबरे
गोटा खोबरे हे सुकामेवा म्हणून खाले जाते आणि तसेच, ते मिठाईतदेखील वापरले जाते. त्याचप्रमाणे त्याचा उपयोग धार्मिक कार्यांतदेखील केला जातो. व खाण्याच्या सुक्या खोब-यात वाटी खोबरेदेखील उपलब्ध आहे.
खोबरेल तेल
आपल्या देशात खोबरेल तेल हे खाद्य तेल, कैसाचे तेल, शरीर मालीश तेल, कारखान्यासाठीचे तेल म्हणून वापरले जाते आणि ज्या खोब-यात ६ टक्के पाण्याचा अंश आहे आणि ते पक्र नारळापासून तयार केलेल्या खोब-यापासून तयार केले जात असते. काही तेलाचे घाणेवाले खोबरेल तेलाचा वास आणि प्रत वाढविण्यासाठी वाफेवर निर्माण केलेल्या खोब-याचा वापर तेल काढण्यासाठी करत असतात.
व्हर्जिन (शुद्ध) खोबरेल तेल
कचे खोब-याचे दूध काढून त्यापासून शुद्ध खोबरेल तेल बनविले जात असते. या तेलात मोठ्या प्रमाणात व्हिटॅमीन्स, खजिने आणि अँटीऑक्सडंट असतात आणि त्यामुळे त्याला सर्व तेलांची आई (मदर ऑफ ऑईल्स) असे संबोधिले जाते. हे तेल ताज्या खोब-याच्या दुधापासून कोणत्याही रासायनिक प्रक्रिया न करता तयार केले जात असते. या तेलात मोठ्या प्रमाणात लॅरिक अॅसिड असून पाण्यासारखे पांढरे असते आणि खोबरेल तेल वजन कमी करण्यासाठी खाल्ले जाते. लहान बाळांच्या मसाजसाठी हे एक उत्कृष्ट तेल असून, त्वचा आणि केसासाठीदेखील वापरले जात असते. त्याचप्रमाणे सूक्ष्म रोगजंतू, विषाणू आणि बुरशी या सर्व रोगजंतूंपासून हे तेल त्वचेचे संरक्षण करत असते. त्याचबरोबर डोक्यातील कोंडा, केस गळणे यांना प्रतिबंध करते आणि हे तेल स्नायूदुखी कमी करते.
डेसीकेटेड खोबरे
नेहमीच्या खोबन्याऐवजी डेसीकेटेड खोब-याचा वापर अनेक पदार्थ तयार करण्यासाठी केला जात आहे. या खोब-यांची विक्री मोठ्या अगर छोट्या पॅकेट्समधून केली जाते आणि याचा मोठ्या प्रमाणात वापर करून मिठाई, पुडिंग आणि इतर पदार्थ तयार केलेले जातात.
नारळाचे दूध/मलई
ताज्या पक्र नारळाच्या खोब-यापासून प्रक्रिया करून खोब-याचे दूध तयार केले जात असते. हे दूध आहे तसेच किंवा त्यात पाणी मिसळून करी, गोडपदार्थ, डेझष्ट्रस, पुडिंग इ. पदार्थ करण्यासाठी वापरले जाते आणि तसेच बेकरी पदार्थ त्याचप्रमाणे पदार्थाना स्वाद देण्यास वापरले जाते.
नारळ दूध पावडर
नारळ दूध हे फवारा पद्धतीने वाळविणे ही नारळ दूध टिकविण्यासाठी एक चांगली पद्धत असते. खोबरे दुधाचा ताजेपणा मिळविण्यासाठी आता नारळ दूध पावडरही सोईस्कर आणि तातडीने वापरण्यासाठी बाजारात उपलब्ध असते. या पावडरचे साठवणीतील आयुष्यमान जास्त असून ती वापरण्यास सोईस्कर आहे आणि ही पावडर पाण्यात विरघळून घरगुती आणि खाद्य पदार्थाच्या कारखान्यात मोठ्या प्रमाणात ताज्या नारळ दुधासारखी वापरता येते.